How does the Secretariat work? Read the simple explanation here.

How does the Secretariat work?  Read the simple explanation here.




 The Secretariat is the same.  Old-new is not like that.  The correct name of the old secretariat is Dr.  Jivraj is Mehta Bhavan.  He was the first Chief Minister of Gujarat.  Thirty years ago, the Secretariat used to sit there, so it is called old.  Now there sits the offices of the Commissioner.  These offices come under the original and only secretariat known as the 'New Secretariat'.  The name of the secretariat is Sardar Bhavan.  The name of the assembly is Vitthalbhai Patel Bhavan.  Vitthalbhai Patel is the elder brother of Sardar Patel Saheb who has been the Speaker of the British Parliament.




 The Government of India writes only to the Secretariat of that State.  Only the Secretariat can write a paper to the Central Government.  District offices cannot write directly to the Government of India.  The Secretariat writes to the Government of India on behalf of other offices or sends instructions from the Government of India to the districts and government agencies with its own opinion.  Only the Secretariat has the power to make rules on all the subjects that the States have got in the Constitution.  The Government of India cannot interfere in those matters.  Such as state police, certain taxes, minor mineral mines.




 🌸 There are total 6 departments in Gujarat Secretariat.  Revenue, education, industry and many more like mine!  The head of the department is the secretary and the secretariat where the secretaries of the government work!  Each section has thirty to forty branches.  The Secretariat has a total of more than 200 branches which administer the whole of Gujarat.  Makes statewide policies and instructs Commissioner's Offices and District Offices to comply with them.  All the employees / officers of the department are responsible to the Secretary.  The Secretary himself is the Chief Secretary and Hon.  The cabinet minister is responsible.  All these ministers are jointly accountable to the legislature and the legislature is accountable to the people.  However, it is not written anywhere that the legislature is accountable to the people.


 Respect the entire administration of the government.  Runs in the name of the Governor.  However all decisions are taken by the Secretary, or Cabinet Minister / Chief Minister.  Each branch is allotted ten-twelve subjects.  The branch comes under the Commissioner's Office, the board, the corporation, and a lot of policies.  While reading the files, it seems that wow!  There are so many persecutions but there are no real powers.  Powers belong only to the Secretary and the Minister.  All Section Officers, Deputy Secretary and Deputy Secretary, put all the files under the consideration of the Secretary.  After a periodic meeting, a decision is taken on the note after consultation with the other applicable department and the file is submitted to the branch.  The section officer then informs the public of the decision taken with his signature.  If it is for all then the decision is called resolution.  If it is for internal circular only then it is called circular.  There are three to four Deputy Section Officers, one or two Clerks to assist the Section Officer and those branches of the Commissioner's Office to get information.




 🌸 Powers at district level are divided into two types.  Quasi semi-judicial general administration and another Panchayati Raj.  In general administration at taluka level there is a Taluka Development Officer (TDO) to work according to the values ​​of Mamlatdar and Panchayati Raj.  Mamlatdar is also the executive magistrate of the taluka.  Similarly at the district level there is a Collector and a District Development Officer (DDO).  There is an Additional Collector and a Deputy Collector to help them.  The policy is to be implemented in the district hence this position has been given the necessary powers.  Officers working in the field have tremendous insight and quick decision making ability which works excellently by connecting directly with the people of the entire taluka-district.


A private company, an applicant, a government body or an official may go to court in the event of a dispute or misinterpretation of the existing rules.  The court itself does nothing new.  Also, it looks at whether the laws made by the government are in line with the constitution and if so, also ensures that they are literally followed.  The government is bound to follow the court order.


Kunal Gadhvi (Section Officer, Department of Industry and Mines, Secretariat)



સચિવાલય કઈ રીતે કામ કરે છે ?  એકદમ સરળસમજૂતી અહીં વાંચો.




🌸 સચિવાલય એક જ છે. જૂનું-નવું એવું નથી. જુના સચિવાલયનું સાચું નામ ડૉ. જીવરાજ મહેતા ભવન છે. તેઓ ગુજરાતનાં પ્રથમ મુખ્યમંત્રી હતા. ત્રીસ વર્ષ પહેલાં સચિવાલય ત્યાં બેસતું એટલે એને જૂનું કહે છે. હવે ત્યાં કમિશ્નર કચેરીઓ બેસે છે. આ કચેરીઓ મૂળ અને એકમાત્ર સચિવાલય જે 'નવા સચિવાલય' તરીકે ઓળખાય છે તેના હસ્તક આવે છે. સચિવાલયનું નામ સરદાર ભવન છે. વિધાનસભાનું નામ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ ભવન છે. વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ એટલે સરદાર પટેલ સાહેબનાં મોટા ભાઈ જેઓ બ્રિટિશ કાલીન સંસદના અધ્યક્ષ રહી ચૂક્યા છે. 


🌸 ભારત સરકાર ફક્ત જે તે રાજ્યનાં સચિવાલયને જ કાગળ લખે. ફક્ત સચિવાલય જ કેન્દ્ર સરકારને કાગળ લખી શકે. જિલ્લાની કચેરીઓ ભારત સરકારને સીધેસીધું લખી શકે નહીં. સચિવાલય બીજી કચેરીઓ વતી ભારત સરકારને કાગળ લખે અથવા તો ભારત સરકારની સૂચનાઓ જિલ્લાઓને તથા સરકારી સંસ્થાઓને પોતાનો અભિપ્રાય ઉમેરી મોકલી આપે. બંધારણમાં જે વિષયો રાજ્યોને મળેલા છે તે તમામ વિષયો અંગે નિયમો બનાવવાની સત્તા ફક્ત સચિવાલયને છે. તે વિષયોમાં ભારત સરકાર પણ હસ્તક્ષેપ કરી શકે નહીં. જેમ કે રાજ્ય પોલીસ, અમુક વેરા, માઇનર મિનરલ ખાણ.


🌸 ગુજરાત સચિવાલયમાં કુલ ૨૬ વિભાગ છે. મહેસુલ, શિક્ષણ, ઉદ્યોગ અને ખાણ જેવા બીજા અનેક ! વિભાગનાં વડા એટલે સચિવ અને જ્યાં સરકારનાં સચિવો કામ કરતા હોય તે સચિવાલય ! દરેક વિભાગમાં ત્રીસ ચાલીસ શાખાઓ છે. સચિવાલયમાં કુલ ૫૦૦ કરતા વધુ શાખાઓ છે જે સમગ્ર ગુજરાતનો વહીવટ કરે છે. રાજ્યવ્યાપી નીતિઓ બનાવે છે અને તેનું પાલન કરવા કમિશ્નર કચેરીઓ અને જિલ્લા કચેરીઓને સૂચના આપે છે. વિભાગનાં તમામ કર્મચારી/અધિકારી સચિવશ્રીને જવાબદાર છે. સચિવશ્રી પોતે મુખ્ય સચિવ અને માન. કેબિનેટ મંત્રીને જવાબદાર છે. આ બધા મંત્રીઓ સયુંકત રીતે વિધાનસભાને જવાબદાર છે અને વિધાનસભા જનતાને જવાબદાર છે. જો કે વિધાનસભા જનતાને જવાબદાર છે એવું ક્યાંય લખ્યું નથી. 


🌸 સરકારનો સમગ્ર વહીવટ માન. રાજ્યપાલનાં નામે ચાલે છે. જો કે તમામ નિર્ણયો સચિવ, અથવા કેબિનેટ મંત્રી/ મુખ્ય મંત્રી દ્વારા લેવાય છે. દરેક શાખાને દસ-બાર વિષયો ફાળવેલા છે. શાખા હસ્તક કમિશ્નર કચેરી, બોર્ડ, કોર્પોરેશન, અને ઘણી બધી નીતિઓ આવે છે. ફાઈલો વાંચતી વખતે એમ લાગે કે વાહ ! કેટલી બધી સતાઓ છે પણ ખરેખર સત્તાઓ હોતી નથી. સત્તાઓ ફક્ત સચિવ અને મંત્રીશ્રી ને હોય છે. તમામ સેક્શન અધિકારી, ઉપ સચિવ અને નાયબ સચિવ, તમામ ફાઈલો સચિવશ્રીની વિચારણા હેઠળ મૂકે છે. વખતોવખતની મિટિંગ બાદ, લાગુ પડતા બીજા વિભાગનો પરામર્શ કર્યા બાદ નોંધ પર નિર્ણય લેવાય છે અને ફાઇલ શાખામાં આવે છે. ત્યારબાદ સેક્શન અધિકારી પોતાની સહી થી લીધેલા નિર્ણયની જાહેર જનતાને જાણ કરે છે . બધા માટે હોય તો નિર્ણયને ઠરાવ કહે છે. ફક્ત આંતરિક સર્ક્યુલર માટે હોય તો તેને પરિપત્ર કહે છે. સેક્શન અધિકારીને મદદ કરવા ત્રણ ચાર નાયબ સેક્શન અધિકારી, એક બે ક્લાર્ક હોય છે અને માહિતી મેળવવા કમિશ્નર કચેરીની જે તે શાખાઓ હોય છે. 


🌸 જિલ્લા કક્ષાએ સત્તાઓ બે પ્રકારે વહેંચાયેલી છે. કવાસી(quasi) સેમી-જ્યૂડીસલ સામાન્ય વહીવટ અને બીજું પંચાયતી રાજ. સામાન્ય વહીવટમાં તાલુકા કક્ષાએ મામલતદાર અને પંચાયતી રાજના મૂલ્યો મુજબ કાર્ય કરવા તાલુકા વિકાસ અધિકારી (TDO) હોય છે. મામલતદાર તાલુકાનો એક્સક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ પણ હોય છે. તેવી જ રીતે જિલ્લા કક્ષાએ કલેકટર અને જિલ્લા વિકાસ અધિકારી (DDO) હોય છે. તેમને મદદ કરવા એડિશનલ કલેકટર અને ડેપ્યુટી કલેકટર હોય છે. જિલ્લામાં નીતિનો અમલ કરવાનો હોય છે આથી આ હોદ્દાને જરૂરી સત્તાઓ આપવામાં આવેલ છે. ફિલ્ડમાં કામ કરતા અધિકારીઓ ગજબની સૂઝ અને ત્વરિત નિર્ણય લેવામાં પાવરધા હોય છે જે આખા તાલુકા-જિલ્લાની જનતા સાથે સીધી રીતે જોડાઈ ઉત્કૃષ્ટ કામ કરે છે. 


🌸 ઉપર મુજબનાં કાર્યોમાં ક્યાંય વિવાદ થાય અથવા પ્રવર્તમાન નિયમોનાં અર્થઘટનમાં ક્યાંય કાચું કપાય ત્યારે જે તે ખાનગી કંપની, અરજદાર, કોઈ સરકારી સંસ્થા કે અધિકારી પોતે ન્યાયાલયમાં જઇ શકે છે. કોર્ટ પોતે નવું કશું કરતી નથી. પણ, સરકારે બનાવેલા કાયદા બંધારણને અનુરૂપ છે કે નહીં તે જોવે છે અને જો છે તો તેનું અક્ષરશ: પાલન થયું છે કે કેમ તે પણ સુનિશ્ચિત કરે છે. કોર્ટના ઓર્ડરને ફોલો કરવા માટે  સરકાર બંધાયેલી છે. 


✍©️ કુણાલ ગઢવી(સેક્શન અધિકારી, ઉદ્યોગ અને ખાણ વિભાગ, સચિવાલય )FB POST

Related Posts

How does the Secretariat work? Read the simple explanation here.
4/ 5
Oleh